Otwierasz dwie karty techniczne, patrzysz na pierwszy wiersz - moc silnika - i widzisz liczby w odległości jednego konia mechanicznego od siebie. Wygląda na remis. Problem w tym, że jedna z tych liczb jest liczona zupełnie inną metodą niż druga, a producenci w większości przypadków nie krzyczą o tym na pierwszej stronie broszury.
Dwie normy, dwa różne wyniki z tego samego silnika
Brutto (norma ISO 14396, w USA odpowiednik SAE J1995) to moc silnika zmierzona na hamowni w warunkach zbliżonych do laboratoryjnych - bez części osprzętu, który w realnej pracy ciągnie z niego moc, przede wszystkim bez wentylatora chłodnicy.
Netto (ISO 9249, SAE J1349) to moc zmierzona z kompletnym, zamontowanym osprzętem roboczym - czyli realnie tyle, ile silnik oddaje do napędu i hydrauliki, kiedy maszyna faktycznie pracuje.
Dla tego samego fizycznego silnika liczba brutto zawsze wypadnie wyżej niż netto - różnica to zwykle kilka procent, głównie przez sam wentylator. Dwie karty techniczne z bliskimi liczbami mogą więc opisywać silniki o zauważalnie różnej realnej mocy, jeśli jedna liczba jest brutto, a druga netto.
Przykład z naszej porównywarki
Weźmy dwie koparki gąsienicowe klasy 22-24 t, które w karcie wyglądają na bezpośrednich rywali:
| Parametr | CAT 325 | Liebherr R 924 (Gen 8) |
|---|---|---|
| Moc silnika | 174 KM | 175 KM |
| Norma | brutto (ISO 14396) | netto (ISO 9249) |
| Masa robocza | 22,5 t | 23,9 t |
Na pierwszy rzut oka niemal remis - i tu akurat nie trzeba nic zgadywać, bo CAT w swojej karcie technicznej podaje obie wartości: 174 KM brutto (ISO 14396) i 172 KM netto (ISO 9249) tego samego silnika C4.4. Wystarczy zestawić to z liczbą netto Liebherra:
Licząc netto do netto: Liebherr R 924 - 175 KM kontra CAT 325 - 172 KM. Różnica niewielka, ale realna - i widoczna dopiero, gdy porównasz tę samą normę. Na pierwszy rzut oka w naszej tabeli (174 vs 175) wygląda to na remis; po zdjęciu maski brutto/netto Liebherr jest od CAT-a po prostu mocniejszy.
To nie jest błąd ani manipulacja żadnej ze stron - obie normy są oficjalne i legalne, po prostu mierzą co innego, a część producentów (jak CAT) publikuje w karcie techniczej obie wartości naraz. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy zestawiasz dwie karty obok siebie i patrzysz tylko na wyeksponowaną liczbę, bez sprawdzenia, którą normę ma który wiersz.
Kto podaje netto, a kto brutto
W naszych danych normę zaznaczamy przy każdym segmencie, bo rozkład jest nierówny między markami. Netto (ISO 9249) jako główną, wyeksponowaną liczbę publikują m.in. Liebherr (w większości modeli), Kubota oraz nowa generacja 2025 ładowarek Volvo L150-L260 (bez litery „H" w nazwie). Reszta rynku - CAT, Komatsu, Volvo starszej generacji, Develon, Hitachi - jako główną liczbę pokazuje brutto (ISO 14396), choć część z nich (jak CAT) w pełnej karcie technicznej podaje też wartość netto - tylko mniej wyeksponowaną niż brutto. Kilku producentów (Wacker Neuson, SANY) w ogóle nie zaznacza normy w broszurze, co jest osobnym problemem.
Praktyczna zasada: jeśli porównujesz dwie maszyny i jedna jest o kilka procent „słabsza" na papierze, zanim wyciągniesz wniosek - sprawdź, czy to na pewno ta sama norma.
W naszej porównywarce przy każdej kategorii maszyn zaznaczamy, która norma obowiązuje - żebyś nie musiał tego sam wyszukiwać po kartach technicznych.
Zobacz CAT 325 vs Liebherr R 924 →